Deel 1: Meer dan een lijstje cijfers
Wie een geschikte hengst zoekt voor zijn merrie, zal waarschijnlijk eerst een virtuele dekking maken in WorldFengur. Binnen enkele seconden krijg je een hele reeks cijfers en afkortingen te zien: BLUP, R, F, DMRT3, kleurcodes… Maar wat vertellen die cijfers nu eigenlijk?
Een hulpmiddel om te vergelijken
Een virtuele dekking is een simulatie van een mogelijke combinatie tussen een hengst en een merrie. WorldFengur gebruikt daarvoor de gegevens die beschikbaar zijn in de databank: afstamming, BLUP-fokwaarden en, waar beschikbaar, genetische informatie.
Het resultaat is geen voorspelling van hoe een toekomstig veulen eruit zal zien of hoe het later zal presteren. Elk veulen blijft uniek. De virtuele dekking geeft een inschatting van wat je op basis van de beschikbare gegevens van een bepaalde combinatie mag verwachten.
Dat maakt het vooral een handig hulpmiddel om verschillende hengsten met elkaar te vergelijken.
De BLUP: meer dan een keuringsscore
De eerste reflex is vaak om helemaal naar beneden te scrollen. Welke kleur zou het veulen krijgen? Wordt het een vier- of een vijfganger?
Dat is uiteraard heel leuk om te weten, maar voor je fokkeuze is de BLUP zeker een goed vertrekpunt.
BLUP staat voor Best Linear Unbiased Prediction. Achter die moeilijke naam schuilt een fokwaardeschatting. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de resultaten van het paard zelf, maar ook naar die van ouders, broers en zussen, nakomelingen en andere verwanten. Hoe meer gegevens beschikbaar zijn, hoe betrouwbaarder de fokwaardeschatting wordt.
Bij een virtuele dekking worden de BLUP-waarden van hengst en merrie gecombineerd. Zo krijg je een inschatting van de genetische aanleg van een toekomstig veulen voor onder andere exterieur, stokmaat, tölt, draf, galop en temperament.
Een BLUP-waarde van 100 is het gemiddelde van de wereldpopulatie van het IJslandse paard. Ligt een waarde boven 100, dan ligt de genetische verwachting voor die eigenschap boven het gemiddelde. Ligt ze onder 100, dan is de verwachting iets lager.
Dat betekent niet dat je automatisch voor de hengst met de hoogste BLUP moet kiezen. Uiteindelijk gaat het om de combinatie. Een hengst met iets lagere BLUP-waarden kan jouw merrie net beter aanvullen dan een hengst die op papier hoger scoort.
Wist je trouwens …
De BLUP van IJslandse paarden wordt wereldwijd op dezelfde manier berekend. Daardoor kun je de BLUP van een Belgische hengst rechtstreeks vergelijken met die van een hengst uit bijvoorbeeld IJsland, Zweden of Duitsland. Alle gegevens worden verzameld in WorldFengur en volgens dezelfde methodiek verwerkt.
R en F: twee cijfers die vaak vragen oproepen
Naast de BLUP zie je ook de R-waarde en de F-waarde.
De R-waarde geeft de genetische verwantschap tussen hengst en merrie weer.
De F-waarde is de verwachte inteeltcoëfficiënt van het toekomstige veulen.
Beide cijfers vertellen iets over de genetische achtergrond van een combinatie. Ze zijn minder bekend dan de BLUP, maar daarom niet minder interessant. Omdat ze wat meer uitleg verdienen, gaan we daar in het derde deel van deze reeks dieper op in.
En dan… de kleur
Onderaan de virtuele dekking vind je nog meer informatie. WorldFengur berekent welke kleuren een toekomstig veulen mogelijk kan krijgen en toont ook gegevens over het DMRT3-gen, dat een rol speelt bij de aanleg voor telgang.
Laten we eerlijk zijn: de kleurvoorspelling is voor veel fokkers één van de leukste onderdelen van een virtuele dekking. Welke kleur zou dat veulen krijgen? En waarom geeft WorldFengur soms vier of vijf mogelijke kleuren, elk met een ander percentage?
Daar duiken we in het volgende artikel uitgebreid in. We leggen uit hoe WorldFengur die kansen berekent en wat al die kleurcodes precies betekenen.
Tot slot
Een virtuele dekking is meer dan een lijstje cijfers. Ze helpt je om verschillende hengsten met elkaar te vergelijken en geeft extra informatie die je naast exterieur, karakter, afstamming en je eigen fokdoel kunt gebruiken.
De cijfers nemen de beslissing niet voor je. Maar als je begrijpt wat ze betekenen, kun je ze wel in je voordeel gebruiken.
Heb je een vraag?
Zijn er functies of begrippen in WorldFengur waar je graag meer uitleg over krijgt? Laat het ons weten via info@bsijp.be. Misschien komt jouw vraag wel volgende keer aan bod.